Inleiding 'Flash' door Alejandra Slutzky

Ik ben gevraagd door Jan Kees een inleiding te houden voor de opening van de installatie 'Flash.' Jan Kees heb ik een aantal jaren geleden leren kennen, waarin hij mij vroeg wat te doen met het thema van verdwenen mensen tijdens het Videla regime in ArgentiniŽ. Dit heeft geresulteerd in de serie "Nunca Mas," waarin foto's van verdwenen vaders worden gedragen door hun dochters. In de serie "Canto a una Nena Nadadora" is een brief van mijn vader verwerkt. Hierin schrijft hij een lied, waarin hij hoopt dat hij na zijn vrijlating met mij wilt gaan zwemmen in de zee. Hij moedigt mij aan om door te gaan met mijn zwemlessen.

In de samenwerking met Jan Kees komen telkens de volgende thema's terug. Het verlies van dierbaren, het omgaan met indrukken en de zee. Met hem vond ik een gelijke stemming als het over deze thema's ging. De symboliek van de zee, met zijn alles opnemende karakter, het verzachtende, maar ook het woeste bij tijd en wijle. De zee waarin duizenden mensen verdwenen tijdens de dictatuur van Videla.

'Flash' heb ik meerdere malen bekeken en telkens weer kreeg ik rillingen over mijn rug. In 'Flash' zie ik terug wat ik voel. Het dragen van geliefden die er niet meer zijn. Het dragen van hun indrukken op mijn huid. Ik denk dat wij dat allemaal doen, totdat het gemis en verdriet verzachten, dragelijker wordt en een plek krijgt. We doen het allemaal op onze eigen manier. Wat blijft hangen bij mij is weer iets anders dan bij een ander persoon, ook al is de situatie hetzelfde feit, hetzelfde moment. De kleuren en intensiteit en de belevenis zullen anders zijn.

Het minimale karakter van de opnames van de huid, de intensiteit van de belevenis zette al mijn zintuigen op scherp. Telkens vroeg ik mij af: "Wat gebeurt er?" "Welke indruk is dit nu weer?" Wat is dat wat ik zie en voelt?" "Waarom komt het zo hard binnen?" Tevens vroeg ik mij af waarom er meerdere t.v. schermen naast elkaar staan? Maar toen begreep ik het. Hoe dichtbij we ook naast elkaar leven, elk van ons draagt zijn huid en indrukken op zijn manier.

'Flash' laat zien hoe indrukken als speldenprikjes op je ziel voelen. Ze tarten je totdat ze een plaats krijgen, oplossen in de zee van indrukken en verenigd worden met andere herinneringen om dan weer met rust te laten.

De beelden brachten mij tenslotte tot de gedichten, zo herkenbaar en treffend, hoe Sacha haar vader bij zich draagt, hoe zij hem in haarzelf zoekt. Hoe Jan Kees zich heeft aangeleerd om een muur op te trekken. Opdat indrukken, geworden tot herinneringen, hem niet meer overvallen en pijnigen. Zodat de indrukken in zijn zee oplossen en niet meer zomaar opeens op zijn huid drukken.

Tenslotte is daar de zee, steeds terugkomend in het werk van Jan Kees, in als zijn wijdheid. De zee van Jan Kees waarin indrukken verdwijnen, oplossen en zich vormen tot herinnering. Een zee aan herinneringen op onze huid. Een zee waar ook mijn vader's lichaam in verdween, terwijl hij net als Sacha's vader bij ons blijft.

Alejandra Slutzky
Brunssum, 3 december 2004