Criminele Demonstranten

Op zondagavond 15 juni 1997, de vooravond van de Eurotop in Amsterdam, zijn 348 mensen gearresteerd bij het pand Vrankrijk te Amsterdam op grond van artikel 140 (deelname aan een criminele organisatie). De demonstranten waren van plan een vreedzame lawaaidemonstratie te houden bij het politiebureau. Daar zaten mensen in de cel die tijdens acties en demonstraties waren opgepakt. De demonstranten zijn drie dagen vastgehouden en vrijgelaten na afloop van de Eurotop. De preventieve massa-arrestatie en de behandeling van de arrestanten hebben voor veel beroering gezorgd, zowel in activistische en juridische kringen. Alle arrestanten hebben inmiddels een schadevergoeding gekregen in verband met de onrechtmatige arrestatie.

De criteria om lid te zijn van een criminele organisatie zijn:
1. De verdachte heeft een relatie met Vrankrijk. Dit wordt aangetoond wanneer een persoon het gebouw uitkomt.
2. De persoon is door kleding (bivakmuts) en gedrag herkenbaar als lid van de organisatie.
3. Er bestaat een vermoeden dat strafbare feiten gepleegd zouden gaan worden en/of de openbare orde zou worden verstoord.
(bron: Verslag van de commissie voor politieklachten -Commissie Schalken- met de politie d.d. 9 en 12 september 1997).

Na een lange zoektocht door links-radicaal Nederland zijn acht ex-arrestanten gevonden die mee wilden werken het project 'Criminele Demonstranten'. Zij zijn gefotografeerd en geïnterviewd. De dubbelportretten hebben het karakter van een politiefoto. De interviews verhalen de ervaringen en de behandeling in de gevangenis. Van deze foto's is een expositie samengesteld. Tijdens de expositie is een geluidskollage te horen van opnames van de aktieradio De Vrije Keyser in Amsterdam.
De foto's zijn opgenomen in het gelijknamige boek wat is uitgegeven door Baalprodukties. In dit boek zijn eveneens verslagen van akties die gedaan werden tijdens en na de Eurotop en een anarchistische visies op de europese eenwording te lezen.

recensie van Alex van Veen in Ravage:
'Het is not-done om je als ex-arrestant te laten fotograferen. Geen presentatie als slachtoffer of martelaar is het motto. Daarnaast is er ook de nodige paranoia naar fotografen, waarmee de autonome beweging een haat-liefde verhouding heeft.'
Dit schrijft Jan Kees Helms in het onlangs bij uitgeverij Baalprodukties verschenen fotoboek 'Criminele Demonstranten', handelend over de massa-arrestatie die plaatsvond tijdens de Eurotop '97 in Amsterdam.
Na een lange speurtocht heeft Helms acht mensen bereid gevonden die zich al dan niet gemaskerd op quasi-politieachtige wijze hebben laten fotograferen en verslag hebben gedaan over datgene wat hen tijdens de Eurotop is overkomen. De fotograaf is blij dat ze meegewerkt hebben aan dit zoals hij het noemt 'de-criminaliserende project'. 'Criminelen zoeken het ondergrondse en vermijden het daglicht. Door te laten zien wie je bent en waarvoor je staat wordt de criminalisering, die ontstaan is wanneer je als demonstrant wordt gearresteerd, doorbroken', aldus Helms in het nawoord.
Criminele Demonstranten, waarin naast korte maar ontluisterende verhalen van acht ex-arrestanten schriftelijke bijdragen worden geleverd door clubs als Jansen & Janssen (overzicht politieke toepassing van artikel 140), het Autonoom Centrum, Vrankrijk en EuroDusnie (over een verenigd Europa), bevat voor de doorsnee EU-Rot-Op activist op het eerste gezicht weinig nieuws. Desondanks is het naast de eerder bij dezelfde uitgeverij verschenen video-compilatie 'Section 140' een van de spaarzame publicaties over de protesten tegen de Europa. Alleen dat al maakt de publicatie bijzonder.
Naast de ontwapenende portretfoto's, waarbij arrestant NN 113 blijkbaar vergat z'n bivakmuts af te zetten, bevat het boekje tevens een veelzijdig aantal sfeerfoto's die gemaakt zijn tijdens de Eurotop en de nasleep ervan. De prachtige foto's, en dat schrijf ik niet omdat de foto's van Jan Kees Helms met enige regelmaat de kolommen sieren van Ravage, worden begeleid door gevatte slogans.
De vormgevers van Baalprodukties hebben eveneens hun beste beentje voorgezet. Zo heeft men gekozen voor een opvallend vierkant formaat met een ringband er doorheen. Drukkerij Pasklaar levert het bewijs dat het gebruik van inkt op basis van plantaardige olie, gedrukt op kringlooppapier, niet ten koste hoeft te gaan van de fotokwaliteit. Eigenlijk is het een heel indrukwekkend naslagwerkje geworden, ook al komt die Eurotop onderhand m'n neus uit. Een hebbertje.

Het boek is te bestellen bij deeez! of Baalprodukties en kost f 19.-(inclusief verzendkosten). ISBN: 90-75825-09-9
De foto's kunnen geëxposeerd worden, belangstelling? Laat het ons weten.



NN109: "ik leef nog, ben niet gehandicapt, loop niet bij de psychiater, heb geen trauma en ben niet mishandeld, dus wat dat betreft viel de behandeling tijdens en na de arrestatie nog wel mee, maar verder ging toch zeker een groot deel van was er mis kon gaan mis. (...) Toen ik woensdagmiddag weer vrijgelaten werd moest ik eerst weer meer dan honderd kilometer in de veel te kleine arrestantenbus reizen. Op het politiebureau in Amsterdam werd ik doodleuk weer in de cel gestopt. Toch zeker de meest logische plek om onschuldige burgers even te laten wachten op hun spullen. Spullen die er lang niet allemaal waren, want helaas was mijn rugzak verdwenen. (...) het was al snel duidelijk dat de hele aktie bedoeld was om de grootste critici en lastpakken nog voor het begin van de top van de straat te hebben, omdat het Grote Eurocircus der Rijke Mannen wel eens zouden kunnen verpesten."


NN89: "Ik was in Vrankrijk aanwezig en hoorde dat er een lawaaidemonstratie georganiseerd was. Ik deed daaraan mee eigenlijk puur en alleen uit sympathie voor degenen die opgesloten waren. Mijn arrestatie was hardhandig, mijn keel werd dichtgeknepen en mijn vingers werden omgebogen. In de bus werd ik geboeid op de grond gezet en kreeg van een ME-er te horen dat mijn dijen er lekker uitzien. Ik moest mij rustig houden en met de wapenstok op mijn keel werd dit duidelijk gemaakt."


Nico: "Ik was in Amsterdam om te demonstreren tegen de EU en de steeds machtiger wordende overheden. (...) Na mijn arrestatie ben ik naar de Bijlmer gebracht. Daar moest ik een koude sportzaal slapen. de dag erna heb ik uren in de zon moeten zitten op een grasveld van de binnenplaats. Ik kreeg last van hooikoorts, medicijnen daartegen werden geweigerd. Water kregen we in een vieze emmer, waar ieder één bekertje water uit kon halen. (...) Tijdens mijn gevangenschap ben ik voortdurend gekleineerd. Ik werd niet aangesproken als persoon, maar in de trant van: "hier, opeten!"

terug deeez! indexpagina